Bệnh thường gặp ở gà Đông Tảo luôn là nỗi bận tâm lớn nhất của bà con chăn nuôi. Việc phát hiện sớm triệu chứng và áp dụng đúng phác đồ điều trị không chỉ giúp bảo vệ đàn gà mà còn giữ vững giá trị kinh tế cốt lõi. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp chi tiết các loại bệnh phổ biến, dấu hiệu nhận biết và cách phòng trị dứt điểm.
Vì sao gà Đông Tảo dễ mắc bệnh hơn giống gà thường?
Mặc dù mang lại giá trị kinh tế và ẩm thực cao, nhưng quá trình chăn nuôi giống gà đặc sản này lại đòi hỏi sự chăm sóc vô cùng tỉ mỉ và kỹ thuật khắt khe hơn hẳn so với các loại gia cầm khác. Giống gà Tiến Vua này mang những đặc điểm sinh lý đặc thù, khiến chúng rất nhạy cảm với sự thay đổi của thời tiết cũng như môi trường chăn nuôi xung quanh.
Giống gà Tiến Vua này mang những đặc điểm sinh lý đặc thù, khiến chúng rất nhạy cảm với sự thay đổi của thời tiết cũng như môi trường chăn nuôi xung quanh. Dưới đây là những nguyên nhân chính khiến đàn gà dễ nhiễm bệnh:
- Sức đề kháng nhạy cảm: Bản chất sinh lý của gà Đông Tảo đòi hỏi điều kiện sống ổn định, nếu thời tiết thay đổi đột ngột hoặc mưa dầm ẩm ướt kéo dài, các bệnh lý như tụ huyết trùng rất dễ bùng phát.
- Chuồng nuôi ẩm thấp: Việc thiết kế chuồng quá kín gió, kết hợp với nền đệm lót ướt, lâu ngày không dọn dẹp sẽ làm nồng độ khí độc amoniac (NH3) tăng cao. Đây là nguyên nhân trực tiếp gây viêm đường hô hấp ở gà.
- Chế độ dinh dưỡng chưa phù hợp: Nếu chỉ dùng cám công nghiệp mà thiếu đi rau xanh, cám ngô nấu chín, giun quế hay các vitamin tổng hợp, gà sẽ không đạt được thể trạng tốt nhất. Gà thiếu chất sẽ khó phát triển tối đa khung xương, cơ bắp và giảm khả năng chống chịu bệnh tật.
Các bệnh thường gặp ở gà Đông Tảo cần chú ý
Khi mầm bệnh tấn công, nếu bà con nắm bắt chính xác nguyên nhân ngay từ giai đoạn đầu, tỷ lệ cứu sống toàn đàn có thể lên tới 90%. Dưới đây là các bệnh nguy hiểm thường gặp:
Bệnh Newcastle (gà rù)
Bệnh Newcastle do virus họ Paramyxovirus gây ra, có tốc độ lây lan cực kỳ khủng khiếp qua cả đường hô hấp và tiêu hóa. Do chưa có thuốc đặc trị tiêu diệt virus, nguyên tắc cốt lõi là tuyệt đối không lạm dụng kháng sinh ngay lúc này.
Bà con cần tách riêng gà bệnh, bổ sung Vitamin C và chất điện giải vào máng nước để hạ sốt. Khi thể trạng gà đã ổn định, mới dùng kháng sinh phổ rộng (Amoxicillin) trong 3-5 ngày để chống tình trạng nhiễm trùng kế phát.
Bệnh tụ huyết trùng (Gà toi)
Tụ huyết trùng do vi khuẩn Pasteurella multocida tấn công vào hệ tuần hoàn máu. Bệnh thường bùng phát mạnh vào lúc chuyển mùa, khiến gà sốt rất cao, bỏ ăn đột ngột, mào và yếm tím tái.
Khác với virus, tụ huyết trùng có thể chữa khỏi bằng kháng sinh nếu phát hiện sớm. Bà con nên tiêm Streptomycin (liều lượng 50mg/kg thể trọng) ngay khi có triệu chứng, hoặc pha Enrofloxacin vào nước cho uống liên tục 4-5 ngày đối với đàn quy mô lớn.
Bệnh cầu trùng (Ký sinh trùng đường ruột)
Cầu trùng là bệnh lý đường ruột cực kỳ phổ biến do ký sinh trùng lây nhiễm chéo, đe dọa trực tiếp gà con từ 10 đến 30 ngày tuổi. Gà nhiễm bệnh do ăn phải thức ăn rơi vãi dính phân của cá thể bệnh trên nền chuồng.
Để trị dứt điểm, cần dùng thuốc thú y đặc trị chứa hoạt chất Toltrazuril hoặc Amprolium. Liệu trình tiêu chuẩn là cho uống 3 ngày, nghỉ 2 ngày, rồi uống tiếp 2 ngày. Bắt buộc phải kết hợp Vitamin K để cầm máu vùng màng ruột đang tổn thương.
Bệnh Gumboro và tiêu chảy phân trắng
Bệnh Gumboro do virus gây ra, trực tiếp phá hủy hệ miễn dịch non yếu của gà con. Gà sẽ tiêu chảy ra phân loãng màu trắng có bọt, phân bết dính chặt xung quanh hậu môn khiến vật nuôi kiệt sức dần.
Tuyệt đối không dùng kháng sinh trong 3 ngày đầu phát bệnh vì sẽ làm gà suy thận và chết nhanh hơn. Giải pháp duy nhất là tiêm hoặc cho uống kháng thể Gumboro liều cao, kết hợp bổ sung đường Gluco-K-C và thuốc giải độc gan thận.
Bệnh CRD (hen khẹc ở gà)
Bệnh hô hấp mãn tính (CRD), hay dân dã gọi là bệnh hen gà, do vi khuẩn Mycoplasma gallisepticum gây nên. Gà mắc bệnh thường thở khò khè, có tiếng rít mỏ đặc biệt rõ về đêm. Kèm theo đó là hành vi vẩy mỏ, sưng bọng mắt và chảy nước mắt liên tục.
Để chữa trị, bước đầu tiên là phải cào xới đệm lót và rắc men vi sinh để giảm mùi hôi, cải thiện không khí chuồng nuôi. Sau đó, bà con sử dụng kháng sinh nhóm Macrolide (như Tylosin hoặc Doxycycline) pha nước cho gà uống từ 5-7 ngày. Cần kết hợp thêm thuốc long đờm Bromhexin để thông thoáng đường thở.
Dấu hiệu nhận biết gà Đông Tảo đang mắc bệnh
Việc chủ động theo dõi và ghi chép giúp phát hiện sớm các bất thường, từ đó bảo vệ lứa nuôi thành công. Dưới đây là các dấu hiệu đặc trưng bà con cần lưu ý:
- Ủ rũ và bỏ ăn: Gà có biểu hiện ủ rũ, xù lông, sốt cao, khát nước liên tục và bỏ ăn đột ngột. Gà mắc Gumboro thường tụm lại thành từng đám sát bóng đèn úm và tự cắn mổ lông nhau.
- Phân thay đổi bất thường: Quan sát nền chuồng thấy phân có màu xanh lẫn trắng, phân loãng màu trắng có bọt, hoặc phân sền sệt màu sáp ong, thậm chí lẫn máu tươi.
- Hô hấp khó khăn: Gà thở khò khè, vẩy mỏ, có tiếng rít mỏ, chảy nhiều nhớt dãi hôi ở miệng hoặc dịch nhầy ứ đọng ở khí quản.
- Triệu chứng ngoại biên: Tình trạng mào và yếm chuyển màu tím tái. Gà bị sụt cân nhanh chóng, lông xơ xác, sưng bọng mắt. Ở thể nặng, gà bị liệt chân, vẹo cổ và đi lại lảo đảo không vững.
Cách phòng bệnh hiệu quả cho gà Đông Tảo
“Phòng bệnh hơn chữa bệnh” là nguyên tắc vàng để đảm bảo nguồn gà sạch, khỏe mạnh và giữ nguyên giá trị thương phẩm. Bà con cần tuân thủ nghiêm ngặt 3 tiêu chí an toàn sinh học dưới đây:
Giữ chuồng trại khô ráo, sạch sẽ
Chuồng nuôi cần được thiết kế theo tiêu chí ấm vào mùa đông, thoáng mát vào mùa hè, đồng thời khu vực sân chơi nên có mái che để hạn chế gà bị mưa lạnh hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Bên cạnh đó, người nuôi nên phun thuốc sát trùng định kỳ 1–2 lần/tuần bằng các dung dịch như Iodine hoặc Benkocid. Việc sử dụng đệm lót sinh học kết hợp men vi sinh cũng giúp phân hủy chất thải nhanh, giảm mùi hôi, hạn chế vi khuẩn và giữ nền chuồng luôn khô thoáng.
Tiêm vaccine đầy đủ theo từng giai đoạn
Tiêm vaccine đầy đủ theo từng giai đoạn là biện pháp quan trọng giúp đàn gà tạo miễn dịch, giảm nguy cơ mắc các bệnh nguy hiểm do virus gây ra.
| Ngày tuổi | Loại vaccine cần dùng | Phương pháp sử dụng | Mục đích phòng bệnh |
| 3-5 ngày | Vaccine Newcastle chủng F+IB | Nhỏ vào mắt, mũi | Phòng Gà rù và Viêm phế quản |
| 7 ngày | Vaccine Đậu gà | Chủng qua màng mỏng ở cánh | Tránh lây lan Đậu gà |
| 10 ngày | Vaccine Gumboro lần 1 | Nhỏ mắt hoặc cho uống | Tạo kháng thể Gumboro sớm |
| 14 ngày | Vaccine Cúm gia cầm H5N1 | Tiêm dưới da vùng cổ | Phòng dịch cúm bùng phát |
| 21 ngày | Vaccine Newcastle chủng Lasota | Nhỏ mắt hoặc pha nước uống | Nhắc lại miễn dịch Newcastle |
Bổ sung dinh dưỡng giúp tăng đề kháng
Khẩu phần ăn của gà Đông Tảo nên được bổ sung thêm rau xanh, ngô nấu chín, giun quế hoặc các nguồn đạm tự nhiên để giúp gà phát triển cơ bắp, tăng sức khỏe và cải thiện chất lượng thịt.
Bên cạnh đó, người chăn nuôi nên bổ sung men tiêu hóa và vitamin tổng hợp vào nước uống theo định kỳ để hỗ trợ hệ tiêu hóa. Nhiều trang trại cũng sử dụng nước tỏi pha loãng 1–2 lần/tuần như một biện pháp hỗ trợ tự nhiên nhờ hoạt chất Allicin có đặc tính kháng khuẩn. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ có tác dụng hỗ trợ và không thể thay thế vaccine hoặc thuốc điều trị khi đàn gà mắc bệnh
Những sai lầm khiến gà Đông Tảo dễ mắc bệnh
Để đàn gà phát triển khỏe mạnh, hạn chế tối đa hao hụt và đạt chất lượng thương phẩm tốt nhất, việc theo dõi sát sao môi trường sống của chúng là vô cùng quan trọng. Nhiều trường hợp gà Đông Tảo mắc bệnh không xuất phát từ giống gà mà do quá trình chăm sóc và quản lý chưa đúng cách.
Nhiều trường hợp gà Đông Tảo mắc bệnh không xuất phát từ giống gà mà do quá trình chăm sóc và quản lý chưa đúng cách. Dưới đây là những sai lầm phổ biến mà người chăn nuôi cần tránh:
- Người chăn nuôi không vệ sinh chuồng trại định kỳ, khiến vi khuẩn, virus và ký sinh trùng dễ phát triển.
- Người chăn nuôi không tiêm vaccine đầy đủ hoặc tiêm sai lịch, làm giảm khả năng miễn dịch của đàn gà.
- Người chăn nuôi nuôi gà với mật độ quá dày, khiến môi trường chăn nuôi ngột ngạt và tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh.
- Người chăn nuôi sử dụng thức ăn hoặc nguồn nước không đảm bảo vệ sinh, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về tiêu hóa.
- Người chăn nuôi không cách ly gà mới hoặc gà có dấu hiệu bệnh, khiến mầm bệnh lây lan sang cả đàn.
- Người chăn nuôi không bổ sung đầy đủ vitamin và khoáng chất, làm sức đề kháng của gà suy giảm, đặc biệt khi thời tiết thay đổi.
- Người chăn nuôi lạm dụng kháng sinh, khiến gà dễ bị kháng thuốc và ảnh hưởng đến chất lượng thịt cũng như hiệu quả điều trị sau này.
Kết bài
Qua bài viết trên, bạn đã nắm được các bệnh thường gặp ở gà Đông Tảo, nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết cũng như cách chữa bệnh gà Đông Tảo và các biện pháp phòng bệnh cho gà Đông Tảo hiệu quả.
Việc theo dõi sức khỏe đàn gà hằng ngày, kết hợp vệ sinh chuồng trại, tiêm vaccine đúng lịch và xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp hạn chế tối đa nguy cơ bùng phát dịch bệnh, nâng cao tỷ lệ sống và mang lại hiệu quả kinh tế bền vững cho người chăn nuôi.
